ژاپن؛ کشوری میان صلحطلبی و تهدیدهای عصر جدید
ژاپن کشوری که توانست بعد از یک شکست ویرانگر ،خود را از نو بسازد.
پس از جنگ جهانی دوم، ژاپن با تصویب ماده ۹ قانون اساسی (۱۹۴۷) رسماً جنگ را کنار گذاشت و متعهد شد برای حل اختلافات بینالمللی از نیروی نظامی استفاده نکند. این ماده به نماد صلحطلبی ژاپن تبدیل شد. ژاپن با انضباط و مسئولیت پذیری اجتماعی،سرمایه گذاری روی آموزش و فناوری ،ایجاد فرهنگ کار وصلح طلبی پس از جنگ توانست دوباره کشور خود را از نقطه ویرانی به یکی از قطب های بزرگ اقتصادی جهان تبدیل کند .
اما امروز، با افزایش قدرت نظامی چین، تهدیدهای کره شمالی و تنش بر سر تایوان، دولت محافظهکار ژاپن به رهبری Sanae Takaichi معتقد است که این قانون دیگر پاسخگوی شرایط امنیتی جدید نیست و باید اصلاح شود.
چرا ژاپن صلحطلب شد؟
حدود ۳ میلیون ژاپنی در جنگ جهانی دوم جان باختند.بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی و ویرانی گسترده، خاطرهای عمیق از جنگ بر جای گذاشت.بسیاری مردم، رهبران نظامی خود را مسئول فاجعه میدانستند و شعار «صلح و دموکراسی» به هویت جدید ژاپن تبدیل شد.ژاپن تصمیم گرفت بیش تر بر توسعه اقتصادی تمرکز کند تا قدرت نظامی .این سیاست دهه ها به ثبات و رشدکشور کمک کرد .ژاپن نشان داد که قدرت واقعی یک کشور به ارتش یا منابع طبیعی آن نیست بلکه به کیفیت سرمایه انسانی و اعتماد اجتماعی و توانایی یادگیری از اشتباهات تاریخی است.اکنون با تغییر شرایط امنیتی آسیا ، درباره تغییر این رویکرد بحث جدی وجود دارد.
جنبش ضد سلاح هستهای
در سال ۱۹۵۴، آزمایش بمب هیدروژنی آمریکا در اقیانوس آرام باعث آلودگی یک کشتی ماهیگیری ژاپنی شد. این حادثه موج بزرگی از اعتراضات ضد هستهای را به راه انداخت و بعدها سازمان Nihon Hidankyo که در سال ۲۰۲۴ جایزه نوبل صلح را دریافت کرد، از دل همین جنبش شکل گرفت.
تناقض بزرگ ژاپن
با وجود قانون اساسی صلحطلب، ژاپن از دهه ۱۹۵۰ نیروهای دفاع از خود (SDF) را تشکیل داد و بهتدریج توان نظامی خود را افزایش داد؛ هرچند همیشه تأکید میکرد که این نیروها فقط برای دفاع هستند.
وابستگی به آمریکا
پس از جنگ، ژاپن امنیت خود را تا حد زیادی به آمریکا سپرد و بیش تر بر رشد اقتصادی تمرکز کرد. اما جنگ ویتنام، جنگ خلیج فارس و سپس افزایش تهدیدهای منطقهای نشان داد که این سیاست محدودیتهایی دارد.
تغییرات تدریجی
نخستوزیر فقید Shinzō Abe در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ تفسیر ماده ۹ را تغییر داد تا ژاپن بتواند در برخی شرایط به متحدانش کمک نظامی کند؛ اقدامی که اعتراضات گستردهای در داخل کشور به دنبال داشت.
وضعیت امروزژاپن چگونه است ؟
دولت کنونی میخواهد:
بودجه دفاعی را افزایش دهد.محدودیت صادرات سلاح را کاهش دهد.همکاری امنیتی با متحدان را گسترش دهد.و در نهایت ماده ۹ قانون اساسی را اصلاح کند.
اما جامعه ژاپن همچنان دو دسته است:
1-عدهای معتقدند ژاپن برای مقابله با تهدیدهای جدید باید «یک کشور عادی» با ارتشی قدرتمند باشد.
2-عدهای دیگر میترسند این تغییرات، ژاپن را دوباره وارد جنگهای خارجی کند و میراث صلحطلبی پس از جنگ را از بین ببرد.
ژاپن امروز بر سر یک دوراهی تاریخی قرار دارد:
1-ادامه مسیر صلحطلبی که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت،
2- تبدیل شدن به کشوری با نقش نظامی فعالتر برای مقابله با تهدیدهای امنیتی جدید.
این کشمکش امنیتی ، در کنار چالش هایی مانند کاهش نرخ تولد،سالمند شدن جمعیت و کمبود نیروی کار یکی از مهمترین مباحث سیاسی و امنیتی ژاپن در دهههای آینده خواهد بود.
نظر شما چیست؟
ادامه صلح طلبی در کنار آمادگی نظامی یا حضور فعال داشتن در جنگ ها و التهابات جهان واز بین رفتن صلح و امنیت مردم کشور و عقب ماندن از پیشرفت و روی کار آمدن افراد تندرو در سیاست ژاپن و کشاندن دوباره آن کشور به جنگ های دیگر