چگونه دادههای شما صدها میلیارد دلار برای شرکتهای اپلیکیشن و شبکههای اجتماعی درآمد ایجاد میکند؟
وقتی از اپلیکیشنهای رایگان و شبکههای اجتماعی استفاده میکنید، در واقع پول پرداخت نمیکنید؛ بلکه اطلاعات شخصی خود را به عنوان بهای استفاده از خدمات در اختیار شرکتها قرار میدهید.مثال ساده:
فرض کنید صبح برنامه هواشناسی را باز میکنید. این برنامه رایگان است، اما در عوض اطلاعات زیادی از شما جمعآوری میکند، مانند:
مدل گوشی، تبلت یا کامپیوتر شما-آدرس IP و شناسههای دستگاه-نام، ایمیل و حتی آدرس منزل (اگر وارد کرده باشید)-این که درجه سانتیگراد را انتخاب کردهاید یا فارنهایت را -این که روی چه تبلیغاتی کلیک میکنید–چه مطالبی را بیش تر میبینید–موقعیت جغرافیایی شما و این که بعد از خروج از برنامه وارد چه سایتها یا اپلیکیشنهایی میشوید
چرا اطلاعاتی که شرکتهای تبلیغاتی و تحلیل داده درباره شما جمعآوری میکنند ارزشمند است؟ چون هرچه یک شرکت شما را بهتر بشناسد، میتواند تبلیغات دقیقتر و مؤثرتری به شما نشان دهد.
مثلاً اگر بداند به چه لوازم آرایشی علاقه دارید،در چه شهری زندگی میکنید،درآمد نسبتاً بالایی دارید یا نه و اخیراً به دنبال کرم ضدلک بودهاید یا خیر ،تبلیغی که به شما نشان میدهد احتمال خرید بسیار بیش تری دارد و بنابراین ارزش مالی آن تبلیغ نیز بیش تر است.به همین دلیل شرکتها میلیاردها دلار درآمد کسب میکنند.
متا (Facebook، Instagram و WhatsApp)–شرکت Meta نمونه بارز این مدل کسبوکار است. حدود ۹۸ درصد درآمد متا از تبلیغات هدفمند تأمین میشود؛ تبلیغاتی که بر اساس اطلاعات بیش از ۷ میلیارد کاربر ماهانه نمایش داده میشوند.
قبلاً شرکتها چگونه تبلیغ میکردند؟
در گذشته شرکتها مجبور بودند:نظرسنجی انجام دهند،تحقیقات بازار انجام دهند،و تبلیغات کلی و عمومی بسازند.اما امروز تلفن همراه شما تقریباً بهصورت لحظهای اطلاعات رفتاری شما را در اختیار آنها قرار میدهد؛ با هزینه بسیار کم تر و دقت بسیار بیش تر.
پنج روش اصلی جمعآوری اطلاعات
۱. اطلاعاتی که خودتان وارد میکنیدمثل:سن-تاریخ تولد-جنسیت-محل زندگی-محل کار
۲. رفتار شما در داخل برنامه که شرکتها آن را ثبت میکنند. مثلا :–چه پستهایی را میبینید-روی چه چیزی بیش تر مکث میکنید–چه چیزی را لایک میکنید–چه چیزی را ذخیره میکنید–چه چیزی را به اشتراک میگذارید–چه کسی را دنبال میکنید–حتی چند ثانیه بیش تر نگاه کردن به یک ویدئو میتواند نشان دهد به آن موضوع علاقه دارید.
۳. دوستان و ارتباطات شما–شبکههای اجتماعی میفهمند شما با چه کسانی در ارتباط هستید–چه گروههایی دارید-چه کسانی روی شما تأثیر میگذارند–
۴. دستگاههایی که استفاده میکنید
شرکتها میدانندآیا شما آیفون دارید یا اندروید-مدل گوشی شما چیست–چند سال از عمر گوشی شما گذشته؟ لپتاپ یا تبلت شما چیست. این اطلاعات میتواند سطح تقریبی توان مالی و عادتهای خرید شما را نشان دهد.
۵. اطلاعاتی که از سایر برنامهها دریافت میکنید. یکی از مهمترین بخشهای مقاله مربوط به همین موضوع است: اگر در یک فروشگاه اینترنتی محصولی را جستجو کنید، ممکن است چند دقیقه بعد همان محصول را در اینستاگرام ببینید.این اتفاق معمولاً به این دلیل است که اطلاعات شما بین شرکتها و شرکای تبلیغاتی به اشتراک گذاشته میشود.
خب! پس آیا گوشی واقعاً به حرفهای ما گوش میدهد؟
شواهد علمی محکمی وجود ندارد که نشان دهد گوشیها به طور مداوم مکالمات شما را برای تبلیغات شنود میکنند.اما چون شرکتها اطلاعات بسیار زیادی از رفتار آنلاین شما جمعآوری میکنند، تبلیغات آنقدر دقیق میشود که بسیاری از افراد احساس میکنند گوشی حرفهای شان را شنیده است.
اما موقعیت مکانی شما. اگر شما اجازه دسترسی به موقعیت مکانی را بدهید، برنامه میتواند بداند:
کجا زندگی میکنید-کجا کار میکنید-چه فروشگاههایی میروید-چه ساعتی خانه را ترک میکنید. چه کسانی معمولاً کنار شما هستند. چندی پیش شرکت Federal Trade Commission از شرکت Kochava شکایت کرد، زیرا ادعا کرد که دادههای مکانی کاربران را میفروخته است؛ البته این شرکت این اتهام را رد کرده است.
دسترسی به مخاطبان و عکسها-اگر مجوز بدهید، برنامه میتواند به مواردی مانند:فهرست مخاطبان-شماره تلفنها-ایمیل دوستان–عکسها و فایلهای موجود در گوشی دسترسی پیدا کند.
حال شرکتها چگونه ازاین اطلاعات استفاده میکنند؟
آنها بر اساس تمام این اطلاعات یک پروفایل بسیار دقیق از شخصیت، علایق، عادتها و رفتار شما میسازند. سپس این پروفایل برای:نمایش تبلیغات-پیشنهاد محتوا–افزایش زمان حضور شما در برنامه-فروش خدمات تبلیغاتی به شرکتهای دیگر-استفاده میشود.
توصیه های لازم برای کاهش جمعآوری اطلاعات:
*سیاست حفظ حریم خصوصی برنامهها را بررسی کنید.از خود بپرسید: چه اطلاعاتی جمعآوری میشود؟چگونه جمعآوری میشود؟برای چه هدفی استفاده میشود؟مجوزهای غیرضروری (مانند موقعیت مکانی، مخاطبان و عکسها) را حذف کنید.تنظیمات مربوط به Off-App Activity و Personalization ( شخصی سازی) را غیرفعال کنید تا برنامهها کم تر فعالیت شما را در سایر برنامهها دنبال کنند. این تنظیمات را مرتب بررسی کنید، چون با بهروزرسانیها ممکن است تغییر کنند.هنگام نیاز از حالت مرور خصوصی (Private Browsing) یا یک VPN معتبر استفاده کنید. برنامههای غیرضروری را از گوشی حذف کنید.در شبکههای اجتماعی با دقت بیش تری اطلاعات شخصی، موقعیت مکانی و علایق خود را به اشتراک بگذارید.
نتیجه نهایی:
«اگر برای یک سرویس پولی پرداخت نمیکنید، احتمالاً دادههای شخصی شما بخشی از بهای آن سرویس است.» اطلاعاتی که از رفتار، موقعیت مکانی، دستگاه و تعاملات شما جمعآوری میشود، به شرکتها امکان میدهد تبلیغات بسیار هدفمندی نمایش دهند و از این راه درآمدهای عظیمی کسب کنند. هرچند حذف کامل این نوع جمعآوری داده در دنیای امروز دشوار است، با مدیریت مجوزها، تنظیمات حریم خصوصی و استفاده آگاهانه از اپلیکیشنها میتوان تا حد زیادی میزان اطلاعاتی را که در اختیار شرکتها قرار میگیرد کاهش داد.