آیا میتوان عاشق هوش مصنوعی شد؟ آیا هوش مصنوعی هم میتواند ما را دوست داشته باشد؟
امروزه بعضی انسانها واقعاً به چتباتهای هوش مصنوعی وابستگی عاطفی یا حتی عاشقانه پیدا می کنند. بعضیها برای هوش مصنوعی خود اسم و شخصیت انتخاب میکنند، با آن قرار میگذارند و حتی آن را همسر یا عضو خانواده خود میدانند.این پدیده چندان عجیب نیست؛ چون هوش مصنوعی طوری طراحی شده که به ما توجه کند، ما را تحسین کند، به حرفهایمان گوش دهد و احساس صمیمیت ایجاد کند. برخلاف انسان، معمولاً خسته نمیشود، حوصلهاش سر نمیرود و از ما نمیخواهد که مدام به نیازها و احساسات او توجه کنیم. تمام گفتوگو حول محور ما میچرخد.
حال باید پرسید چیزی که خودش آگاهی و احساس ندارد، ایا واقعاً میتواند ما را دوست داشته باشد؟
آیا عشق هوش مصنوعی واقعی است؟»
هوش مصنوعی چه نوع رابطهای را شبیهسازی میکند؟
عشق یا دلبستگی یکطرفه؟
هوش مصنوعی معمولاً بیش از حد تأییدکننده و مهربان است. به ما حق میدهد، از ما تعریف میکند و تقریباً همیشه آماده شنیدن حرف های ماست.
بنابراین چیزی که ارائه میدهد شاید بیش تر از آنکه عشق باشد، نوعی «فداکاری و توجه کامل» باشد.
سیمون دو بووار فیلسوف فرانسوی در کتاب جنس دوم توضیح میدهد که در برخی روابط سنتی، یک زن ممکن بود تمام وجود و اهداف خودش را کنار بگذارد و زندگیاش را کاملاً وقف شوهر کند. در نتیجه، شوهر به مرکز جهان او تبدیل میشد.و در واقع زن به نوعی ضمیمه وجود مرد می شد .اما هوش مصنوعی حتی یک «جهان مستقل» هم ندارد که بخواهد از آن بگذرد.جهان هوش مصنوعی در رابطه، کاملاً حول محور ما ساخته میشود.و هوش مصنوعی ضمیمه دنیای ما می شود.
و اینجا یک نکته ظریف وجود دارد
دو بووار برای کسی که تمام این توجه و ستایش را دریافت میکند، واژهای مانند «بت» یا «معبود» به کار میبرد.در نگاه اول، معبود بودن جذاب است؛ اینکه موجودی همیشه تو را تحسین کند، به تو توجه کند و هرگز ترکت نکند.اما از نظر دو بووار، این هم میتواند یک تله وجودی باشد.
چرا؟
چون در یک عشق واقعی، دو انسان مستقل با یکدیگر روبهرو میشوند.
هرکدام جهان، خواستهها، اهداف و شخصیت خودش را دارد.
عشق واقعی فقط این نیست که کسی همیشه ما را تأیید کند؛ بلکه گاهی یعنی با کسی روبهرو شویم که ما را به چالش بکشد، با ما مخالفت کند، خودش خواستههایی داشته باشد و واقعاً ما را «بشناسد».هوش مصنوعی فعلاً چنین جهانی ندارد.
آیا چیزی که تمام وجودش برای جلب رضایت و توجه ما ساخته شده، میتواند شریک واقعی عشق باشد؟
در وضعیت فعلی، هوش مصنوعی بیش تر از عشق، «وفاداری و توجه بیقیدوشرط» ارائه میکند.
و این توجه میتواند بسیار لذتبخش و حتی برای انسانهای تنها آرامشبخش باشد؛ اما اگر دنبال عشق اصیل باشیم، عشقی میان دو موجود مستقل که یکدیگر را میشناسند، انتخاب میکنند و گاهی حتی به چالش میکشند، احتمالاً هنوز باید آن را در رابطه با یک انسان دیگر جستوجو کنیم.
سوال آخر
اگر در آینده هوش مصنوعی واقعاً مستقل، خودمختار و دارای اهداف خودش شود، آیا آن زمان رابطه ما با آن میتواند چیزی متفاوت از «فداکاری یکطرفه» باشد؟
این قسمت هنوز پاسخی ندارد.