مرجان های اندونزی چگونه ایستادگی کردند
دو دهه تحقیق نشان میدهد که صخرههای مرجانی اندونزی در برابر گرما مقاوم هستند – اما فقط تا حدی
اندونزی با بیش از ۳۲ هزار کیلومتر مربع صخرههای مرجانی، بزرگترین و متنوعترین مجموعه مرجانی جهان را دارد. پژوهشی که دادههای ۳۹۴ سایت مرجانی را در فاصله ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۳ بررسی کرده، نشان میدهد که با وجود افزایش دمای آب دریا، وضعیت بیش تر صخرههای مرجانی اندونزی در بلندمدت نسبتاً پایدار مانده است.
نتایج نشان داده:
از ۳۲ منطقه بررسیشده، ۲۶ منطقه تغییر چشمگیری در میزان پوشش مرجانهای سخت نداشته اند.
در ۲ منطقه پوشش مرجانی افزایش یافته.
فقط ۴ منطقه کاهش قابل توجهی را تجربه کرده اند.
اما پژوهشگران تأکید میکنند که پایداری به معنای امنیت نیست. صخرههای مرجانی فقط تا حد مشخصی میتوانند گرمای بیش تر را تحمل کنند و اگر این حد رد شود، تخریب آنها به سرعت افزایش مییابد.
بر اساس این تحقیق، زمانی که میزان تنش گرمایی از حدود ۱۲ درجه-هفته گرمایی (DHW) فراتر میرود، احتمال مرگ و کاهش شدید مرجانها بسیار بیش تر میشود. DHW شاخصی است که هم شدت گرما و هم مدت زمان تداوم آن را اندازهگیری میکند؛ یعنی هرچه آب برای مدت طولانیتری گرمتر از حد طبیعی بماند، فشار بیش تری به مرجانها وارد میشود.
دانشمندان همچنین هشدار میدهند که موجهای گرمای دریایی در سالهای اخیر بسیار شدیدتر و مکررتر شدهاند. طبق گزارش اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ حدود ۸۴.۴ درصد صخرههای مرجانی جهان در معرض گرمایی قرار گرفته اند که باعث سفیدشدگی مرجانها شده است. در اندونزی نیز سفیدشدگی گسترده در مناطقی مانند شمال جاکارتا، کاریمونجاوا و راجا آمپات ثبت شده است. سفید شدن جزایر مرجانی به معنای رفتن آنها به سمت مرگ آنهاست.
نکته مهم دیگر این است که ثابت ماندن پوشش مرجانی لزوماً به معنای سالم بودن بوم زیست نیست. ممکن است تعداد کل مرجانها تغییر نکند، اما گونههای حساس از بین بروند، مرجانهای بزرگ و قدیمی نابود شوند یا تنوع زیستی و ساختار طبیعی صخره کاهش یابد.
این پژوهش همچنین نشان میدهد که مناطق حفاظتشده دریایی نمیتوانند از سفیدشدگی مرجانها در اثر گرمایش اقیانوس جلوگیری کنند، اما میتوانند به بهبود و بازسازی آنها کمک کنند. برای مثال:
در جزیره وه در استان آچه، مرجانها پس از سفیدشدگی شدید سال ۲۰۱۰، به لطف حفاظت مناسب، طی حدود شش سال تا حد زیادی به وضعیت قبلی بازگشتند.
اما در خلیج سِکوتونگ در لومبوک، به دلیل گرمای مکرر همراه با آلودگی، رسوبگذاری، صید مخرب و توسعه ساحلی، مرجانها نتوانستند به خوبی احیا شوند.
در پایان، پژوهشگران تأکید میکنند که برای حفاظت از صخرههای مرجانی اندونزی، فقط اندازهگیری میزان پوشش مرجان کافی نیست. باید به طور مداوم شدت سفیدشدگی، میزان مرگومیر، سرعت بازیابی، رشد مرجانهای جوان، تغییر ترکیب گونهها و ساختار صخرهها نیز پایش شود.
نتیجه اصلی پژوهش این است که صخرههای مرجانی اندونزی تاکنون مقاومت قابل توجهی در برابر گرمایش آب نشان دادهاند، اما این مقاومت حد و مرز مشخصی دارد. اگر گرمایش جهانی ادامه پیدا کند و فشارهای محلی مانند آلودگی و صید مخرب کاهش نیابد، حتی مقاومترین صخرههای مرجانی نیز ممکن است از نقطه بازگشت عبور کرده و به سرعت تخریب شوند. هنگامی که در اروپا گرمای شدید جان هزاران نفرا می گیرد، قطعا جزایر مرجانی هم مقومت شان به آخر خواهد رسید.