جنگی که نابودی جنگل ها را کاهش داد
این مقاله درباره پژوهشی است که نشان میدهد جنگ داخلی طولانی آنگولا برخلاف انتظار باعث کاهش آتشسوزیهای انسانی شده است؛ نتیجهای که با بسیاری از مناطق جنگزده دیگر تفاوت دارد.
شرق آنگولا، بهویژه استان موکزیکو Moxico، منطقهای دورافتاده با تنوع زیستی بسیار بالا است. انگولا پس از استقلال از پرتقال در سال ۱۹۷۵ وارد جنگ داخلی شد که ۲۷ سال (تا ۲۰۰۲) ادامه یافت. به دلیل جنگ، مینهای زمینی، کمبود جاده، خدمات درمانی و آموزشی، این منطقه هم چنان توسعهنیافته باقی مانده است.
نقش آتش در زندگی مردم
ساکنان محلی بهطور سنتی از آتش برای موارد زیر استفاده میکنند:
پاکسازی زمینهای کشاورزی
افزایش حاصلخیزی خاک
تسهیل شکار
جلوگیری از آتشسوزیهای بزرگتر
دور نگه داشتن مارها
برداشت عسل و پختوپز
یافته شگفتانگیز پژوهش
دانشمندان با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مصاحبه با ۴۲ سالمند دریافتند که:
در دوران جنگ، میزان آتشسوزیها به طور متوسط ۳۶ درصد کم تر از دوران پس از جنگ بوده است.
بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۲ این کاهش به ۴۶ درصد رسید.
پس از پایان جنگ در سال ۲۰۰۲، میزان زمینهای سوخته ۶۰ درصد بیش تر از میانگین دوران جنگ شد.
چرا آتش کمتر شد؟
سالمندان توضیح دادند که:
مردم دائماً در حال فرار و جابهجایی بودند. نیروهای نظامی روشن کردن آتش را ممنوع کرده بودند، زیرا دود و شعله میتوانست محل افراد را برای هواپیماها و نیروهای دشمن آشکار کند. کسانی که قوانین را نقض میکردند، ممکن بود شلاق بخورند یا حتی کشته شوند.
بنابراین مردم فقط در شب و با احتیاط زیاد آتش روشن میکردند.
تأثیر بر جنگلها
به گفته ساکنان:
در دوران جنگ، چون آتش کم تر استفاده میشد، جنگلها فرصت یافتند گسترش پیدا کنند و متراکمتر شوند. مردم نیز برای پنهان شدن از درختان و پوشش گیاهی استفاده میکردند، بنابراین حفظ جنگل برای بقای آنها اهمیت داشت.
نتیجهگیری
برخلاف بسیاری از کشورهایی مانند سوریه، ترکیه، عراق و اکراین که جنگ در آنها سبب افزایش آتشسوزی شده است، در شرق آنگولا جنگ باعث کاهش استفاده از آتش و در نتیجه افزایش پوشش جنگلی شد. این پژوهش نشان میدهد که تأثیر جنگ بر محیط زیست همیشه یک سان نیست و به شرایط محلی و رفتار مردم بستگی دارد.
چند کلمه در باره جنگ آنگولا
جنگ داخلی آنگولا یکی از طولانیترین و خونبارترین جنگهای آفریقا بود که ۲۷ سال، از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۲، ادامه داشت.
چرا جنگ آغاز شد؟
پس از این که آنگولا در سال ۱۹۷۵ از پرتقال استقلال یافت، سه گروه اصلی که قبلاً علیه استعمار میجنگیدند، بر سر قدرت با هم درگیر شدند:
مپلا ، فنلا و اونیتا ( MPLA-1—UNITA-3—FNLA-2)
بهتدریج جنگ عمدتاً بین مپلا و اونیتا دامه پیدا کرد.
جنگ سرد و دخالت کشورهای دیگر
این جنگ فقط یک درگیری داخلی نبود، بلکه بخشی از رقابت جهانی دوران جنگ سرد( ) Cold War نیز محسوب میشد.دولت مپلا از سوی شوروی و کوبا حمایت میشد.گروه اونیتا نیز از حمایت آمریکا و آفریقای جنوبی برخوردار بود. به همین دلیل، این جنگ بسیار طولانی و پیچیده شد.
پیامدهای جنگ
جنگ خسارتهای سنگینی بر جای گذاشت:
دها هزار نفر کشته شدند.حدود چهار میلیون نفر آواره شدند.میلیونها مین زمینی در سراسر کشور کار گذاشته شد که بسیاری از آنها هنوز هم خطرناک هستند.جادهها، مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای کشور بهشدت آسیب دید.
پایان جنگ
در سال ۲۰۰۲، پس از کشته شدن رهبر اونیتا، دو طرف آتشبس کردند و جنگ پایان یافت.
از آن زمان، دولت بازسازی کشور را آغاز کرد، اما بسیاری از مناطق شرقی آنگولا، مانند استان موکسیکو، هنوز از نظر توسعه عقبماندهاند و آثار جنگ، از جمله مینهای زمینی و فقر، هم چنان در زندگی مردم دیده میشود.
جنگ داخلی آنگولا نمونهای از درگیریهایی است که دههها پس از پایان آن نیز اثرات انسانی، اقتصادی و زیستمحیطیاش باقی مانده است.