ارتباط بین روده و عضله
چرا غذاهای تخمیری ممکن است سلامت عضلات را تقویت کنند؟
سلامت روده و سلامت عضلات معمولاً دو موضوع جدا از هم در نظر گرفته می‌شوند. وقتی صحبت از سلامت روده می‌شود، معمولاً به مصرف فیبر و پروبیوتیک‌ها فکر می‌کنیم؛ در حالی که سلامت عضلات بیش تر با ورزش و پروتئین ارتباط داده می‌شود.
اما پژوهشگران روزبه‌روز بیش تر متوجه می‌شوند که این دو موضوع ممکن است از طریق چیزی که به آن «محور روده ـ عضله» (gut-muscle axis) گفته می‌شود، با یکدیگر ارتباط داشته باشند. محور روده ـ عضله یک شبکه ارتباطی دوطرفه میان روده و عضلات بدن است. این ارتباط می‌تواند هنگام بررسی این موضوع اهمیت داشته باشد که آیا غذاهایی که برای سلامت روده مفید هستند، می‌توانند برای سلامت عضلات نیز سودمند باشند یا نه.
اخیرا محققان یک مطالعه انجام دادند و در آن بررسی کردند که محور روده ـ عضله چگونه کار می کند ؟همچنین بررسی کردند که آیا غذاهای تخمیری مانند کفیر ماست برخی پنیرها که همگی منابع نسبتاً غنی از پروتئین هستند، می‌توانند بر سلامت روده و عضلات تأثیر بگذارند یا خیر.؟ روده چگونه می‌تواند بر عضلات تأثیر بگذارد؟
روده و مجموعه میکروب‌هایی که در آن زندگی می‌کنند ـ که در مجموع میکروبیوم روده نامیده می‌شوند ـ می‌توانند بر بسیاری از فرایندهای بدن تأثیر بگذارند. در بررسی ما، فرایندهایی مورد توجه قرار گرفتند که با عملکرد و سوخت‌وساز عضلات ارتباط دارند.
پژوهش‌هایی که بررسی کردیم نشان می‌دهند میکروبیوم روده موادی تولید می‌کند که می‌توانند بر موارد زیر اثر بگذارند:
نحوه استفاده بدن از مواد مغذی+ تنظیم قند خون و کنترل التهاب
پژوهش‌ها همچنین نشان داده‌اند که روده مانند یک سد دفاعی بین محتویات داخل روده و سایر قسمت‌های بدن عمل می‌کند. یک سد سالم روده کمک می‌کند مواد بالقوه مضر وارد جریان خون نشوند.
تغییرات در میکروبیوم روده و این سد دفاعی می‌تواند بر میزان التهاب بدن تأثیر بگذارد و التهاب نیز به نوبه خود ممکن است بر سلامت عضلات و سلامت کلی بدن اثرگذار باشد.
ارتباط روده با هورمون‌ها و جذب مواد مغذی
پژوهش‌های انجام شده نشان دادد که پیام‌ها و سیگنال‌هایی که در روده تولید می‌شود، می‌تواند بر هورمون‌ها و سوخت‌وساز بدن نیز اثر بگذارند. میکروبیوم روده می‌تواند نحوه تجزیه و جذب مواد مغذی را تغییر دهد. هر دوی این عوامل می‌توانند بر میزان دسترسی بدن به اسیدهای امینه تأثیر بگذارند. اسیدهای امینه همان اجزای سازنده پروتئین هستند و عضلات برای رشد و عملکرد خود به آنها نیاز دارند.اما این ارتباط فقط از روده به عضله نیست.
بررسی ما نشان داد که ارتباط در جهت مخالف نیز وجود دارد.
عضلات نیز مولکول‌های پیام‌رسان و محصولات جانبی متابولیکی تولید می‌کنند که می‌توانند بر بافت‌های دیگر، از جمله روده، تأثیر بگذارند.
بنابراین ارتباط روده و عضله واقعاً یک ارتباط دوطرفه است.
غذاهای تخمیری و پروتئین
با توجه به راه‌های مختلفی که روده و عضلات ممکن است با یکدیگر ارتباط داشته باشند، ما این سؤال را مطرح کردیم: آیا خوردن غذاهای خاص می‌تواند هم برای روده و هم برای عضلات مفید باشد؟
بنابراین تصمیم گرفتیم بررسی کنیم که پژوهش‌ها درباره غذاهای تخمیری غنی از پروتئین چه می‌گویند. یعنی غذاهایی مانند ماست، کفیر، برخی پنیرها . این غذاها در اثر فعالیت میکروب‌ها و از طریق فرآیند تخمیر تغییر پیدا می‌کنند.
تخمیر می‌تواند غذا را به روش‌های مختلفی تغییر دهد. میکروب‌ها می‌توانند پروتئین‌ها و سایر اجزای موجود در غذا را تجزیه کنند و در نتیجه، احتمال دارد:
پروتئین راحت‌تر هضم شود و اسیدهای امینه راحت‌تر در دسترس بدن قرار بگیرند. این میکروب‌ها همچنین ترکیبات زیست‌فعال جدیدی تولید می‌کنند. برخی از این ترکیبات ممکن است دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی یا ضدالتهابی باشند و از آسیب سلولی جلوگیری کنند.
البته بسته به نوع غذا و روش تهیه آن، محصولات تخمیری ممکن است حاوی میکروب‌های زنده یا اجزای میکروب‌ها باشند. این میکروب‌ها می‌توانند با میکروبیوم روده و سیستم ایمنی بدن تعامل داشته باشند و در نتیجه، ممکن است اثراتی فراتر از سلامت خود روده ایجاد کنند؛ از جمله اثر بر سلامت عضلات.
بنابراین این احتمال وجود دارد که تخمیر غذاهای پرپروتئین به آنها اجازه دهد راحت‌تر بر بخش‌های مختلف محور روده ـ عضله تأثیر بگذارند. اما وقتی شواهد علمی موجود را بررسی کردیم، متوجه شدیم که تأثیر این غذاهای تخمیری پرپروتئین بر محور روده ـ عضله آن قدر که انتظار داشتیم روشن و قطعی نیست.
آیا واقعاً این مواد تخمیری باعث عضله‌سازی می‌شوند؟
ما شواهدی پیدا کردیم که نشان می‌دهد برخی غذاهای تخمیری پرپروتئین می‌توانند بر بعضی جنبه‌های سلامت روده، سوخت و ساز و التهاب تأثیر بگذارند.
اما شواهد بسیار کمی وجود دارد که نشان دهد این تغییرات در نهایت به افزایش توده عضلانی یا افزایش قدرت عضلات منجر می‌شوند. در واقع، پژوهش‌های بسیار کمی بررسی کرده‌اند که غذاهای تخمیری پرپروتئین چه اثری بر سنتز پروتئین عضله دارند.
سنتز پروتئین عضله همان فرآیندی است که بدن از طریق آن پروتئین‌های جدید عضلانی می‌سازد و برای رشد و ترمیم عضله اهمیت دارد.
بنابراین در حال حاضر نمی‌توانیم بگوییم که آیا این غذاها از طریق محور روده ـ عضله واقعاً باعث افزایش رشد عضلات می‌شوند یا خیر.
پس مزیت غذاهای تخمیری برای عضلات چیست؟
بخش زیادی از شواهد موجود نشان می‌دهد اگر غذاهای تخمیری برای سلامت عضلات مزیتی داشته باشند، احتمالاً این مزیت از مسیرهای غیرمستقیم‌تر ایجاد می‌شود.
برای مثال:
تغییر در میکروبیوم روده → تغییر در متابولیسم → کاهش التهاب بدن → شرایط بهتر برای سلامت عضلات
اما هنوز این زنجیره به‌طور کامل اثبات نشده است.
پژوهش‌های آینده باید این فرضیه را مستقیماً آزمایش کنند؛ یعنی همزمان بررسی کنند:
در روده چه اتفاقی می‌افتد؟
و در عضلات چه اتفاقی می‌افتد؟
این کار همچنین کمک می‌کند مشخص شود آیا تخمیر کردن غذا واقعاً مزیتی بیش تر از خوردن همان مقدار پروتئین از یک غذای غیرتخمیری دارد یا نه.
نتیجه نهایی:
بنابراین هنوز خیلی زود است که بگوییم غذاهایی مانند:
کفیر، ماست، برخی پنیرها و… بطور قطعی و اثبات‌شده بهترین یا برترترین روش برای بهبود سلامت عضلات از طریق محور روده ـ عضله باشند. اما این بدان معنی نیست که باید آنها را از رژیم غذایی خود حذف کنیم.
غذاهای تخمیری سرشار از پروتئین همچنان منابع مفیدی از:
پروتئین + مواد مغذی + میکروب‌های بالقوه مفید هستند و می‌توانند هم برای سلامت روده و هم احتمالاً برای سلامت عضلات مفید باشند.
نکته:
«روده سالم = عضله سالم» هنوز یک نتیجه قطعی علمی نیست، اما ارتباط بین این دو بسیار جدی و امیدوارکننده است.
و یک نکته مهم‌تر: مقاله اصلاً نمی‌گوید که مثلاً کفیر یا ماست به‌تنهایی عضله‌ساز است. برای ساخت عضله، همچنان تمرین مقاومتی، دریافت کافی پروتئین، انرژی کافی و خواب مناسب عوامل اصلی هستند.
اما غذاهای تخمیری پرپروتئین می‌توانند یک انتخاب هوشمندانه باشند، چون همزمان چند مزیت دارند: پروتئین، مواد مغذی و ترکیبات حاصل از تخمیر. اگر بخواهم از بین غذاهای مطرح‌شده انتخاب کنم، کفیر و ماست سادهِ پرپروتئین برای استفاده روزمره گزینه‌های خیلی جالبی هستند؛ مخصوصاً اگر بدون مقدار زیاد شکر افزوده باشند.